Zeilen met tegenwind

De wind bepaalt niet welke kant je op gaat
Wie de afgelopen weken alleen het nieuws volgde, kon maar tot één conclusie komen over bitcoin. De Amerikaanse cryptowet sneuvelde in de Senaat, de oorlog met Iran laaide opnieuw op en de olieprijs ging weer ruim door de honderd dollar. Er was geen enkele reden om optimistisch te zijn. En toch steeg de koers. Tegen de wind in. En om dat te begrijpen, moet je vooral niet in de krant kijken.

Het rijtje 

Laten we de krantenkoppen van de afgelopen weken even langslopen. Op 15 september stemde de Amerikaanse Senaat over de CLARITY Act, de wet die eindelijk moest regelen wie in de Verenigde Staten toezicht houdt op crypto. Het werd 49 tegen 50, elf stemmen tekort voor de benodigde 60. Brede cryptowetgeving komt er dit jaar vrijwel zeker niet meer. Ondertussen escaleerde de oorlog tussen Amerika en Iran opnieuw. De Straat van Hormuz is nagenoeg dicht, een vat Brent kost ruim honderd dollar en de brandstofprijzen in Amerika lopen hard op. In Oekraïne is een einde evenmin in zicht. Door de dure olie blijft de inflatie hardnekkig. De markt rekent daarom voor de rest van het jaar eerder op renteverhogingen dan op renteverlagingen, en de rente op Amerikaanse staatsobligaties loopt op. Voor bitcoin is dat van oudsher de lastigste tegenwind. Bitcoin keert geen rente uit, dus hoe meer een staatsobligatie oplevert, hoe duurder het wordt om te wachten. En het Amerikaanse beleid is nog altijd zo grillig dat één bericht op Truth Social een zorgvuldige marktanalyse binnen een middag kan achterhalen. 
 

Geen van deze ontwikkelingen is gunstig voor een risicovolle belegging. Samen vormen ze precies het klimaat waarin je een daling verwacht. 
 

En toch 

Bitcoin deed het omgekeerde. Na maanden van zijwaarts bewegen ging de koers omhoog, met afgelopen maandag als uitschieter: zeven procent in twaalf uur tijd. Uitgerekend in de weken waarin de nieuwsstroom het somberst was. 
 

De verklaringen zijn er inmiddels. De een ziet een technische uitbraak, de ander wijst op beleggers die zich willen indekken tegen een zwakkere dollar, een derde op grote partijen die rustig bleven bijkopen. Het klinkt allemaal plausibel. Het heeft ook één ding gemeen: het komt achteraf. Niemand die op 15 september de uitslag uit de Senaat las, schreef diezelfde middag dat bitcoin nu ging stijgen. 
 

Wind en koers 

Ik ben geen zeiler, maar de theorie heb ik altijd mooi gevonden: een zeilboot kan scherp aan de wind zeilen en zo toch tegen de wind in opkruisen. De wind bepaalt dus niet welke kant je op gaat. Waar hij uitkomt, hangt af van de stroming, de kiel, het roer en de handen aan boord. Voor bitcoin geldt hetzelfde. Het nieuws is de wind: je voelt hem, je hoort hem en iedereen praat erover. Maar de koers wordt door andere krachten bepaald. 
 

Bij bitcoin zijn dat krachten die je niet in een krantenkop terugleest. Een markt die nooit sluit, met miljoenen deelnemers over de hele wereld, elk met een eigen horizon en een eigen reden om te kopen of te verkopen. Een vastgelegd aanbod waar geen centrale partij aan kan draaien. Kopers die in jaren denken en zich weinig aantrekken van een stemming in Washington. Hoe die krachten op een gegeven moment samenvallen, laat zich niet uittekenen. Wie het toch doet, trekt de lijn pas achteraf. 
 

Dat er zulke kopers zijn, is meer dan een indruk. De Amerikaanse vermogensbeheerder Bitwise sprak dit voorjaar met vijftien grote institutionele beleggers, van universiteitsfondsen tot staatsfondsen. Terwijl de cryptomarkt tussen oktober en april ongeveer halveerde, verkleinde geen van hen zijn positie. Op de vraag wat hen tot verkopen zou bewegen, noemde niemand de koers. Vijftien gesprekken zeggen weinig over de hele markt, en Bitwise heeft als aanbieder van cryptofondsen belang bij dit beeld. Maar het past bij wat de afgelopen weken lieten zien. 
 

De omgekeerde vraag 

Het is verleidelijk om de gedachte door te trekken. Als bitcoin stijgt zonder één goed bericht, wat gebeurt er dan als de wind draait? Als de oorlog stopt, de olieprijs zakt en de CLARITY Act alsnog wordt aangenomen? 
 

Het antwoord lijkt voor de hand te liggen, en juist daarom is het een valkuil. Wie net heeft vastgesteld dat bitcoin zich weinig aantrekt van slecht nieuws, kan niet een alinea later beweren dat goed nieuws de koers voorspelbaar omhoog stuwt. Rugwind kan samenvallen met een stijging, maar net zo goed met een daling, omdat een deel van de markt er allang op vooruit heeft gelopen of het moment gebruikt om winst te nemen. Het enige wat de afgelopen weken bewijzen, is dat het verband tussen nieuws en koers veel losser is dan de meeste commentaren doen geloven. 
 

Voor wie bitcoin als onderdeel van zijn vermogen ziet, zit daar de eigenlijke les. Een positie die je alleen volhoudt zolang het nieuws meezit, staat of valt met het nieuws. En het nieuws, zo bleek de afgelopen weken, voorspelt helemaal niets.